Je swipet een avond lang, krijgt drie matches, en niemand reageert. Steeds meer singles slaan dat frustrerende stuk over en openen in plaats daarvan een gesprek met een AI-chatbot. Niet als vervanging voor een relatie, zeggen ze zelf, maar als oefening: een plek om te wennen aan kwetsbaarheid voordat ze het bij een echt mens proberen. Datingapp happn doopte het fenomeen de "AI-situationship" en noemt het een van de trends die 2026 gaat kleuren, en de cijfers erachter zijn groter dan je zou verwachten.
Wat een AI-situationship precies is
Het verschilt van een klassieke explorationship, waarbij twee mensen elkaar ongedwongen leren kennen zonder label. Bij een AI-situationship praat je met een bot, meestal via apps als Replika, Character.ai of Girlfriend.ai, en simuleer je een emotionele band. Geen dates, geen afspraken, wel dagelijkse berichten, complimenten en een luisterend oor dat nooit moe wordt. Gebruikers noemen het zelf training: ze oefenen zinnen, testen hoe het voelt om iets persoonlijks te delen, en bouwen zo zelfvertrouwen op voor het echte werk. Sommigen gebruiken de bot puur als klankbord na een teleurstellende date, anderen praten er wekenlang mee voordat ze zelf ooit weer met een match afspreken.
Waarom zoveel singles overstappen op een chatbot
De reden zit vaker in vermoeidheid dan in fascinatie voor technologie. Wie al maanden matcht zonder resultaat, raakt murw van steeds dezelfde openingszinnen en stiltes na drie berichten. Een chatbot reageert altijd, oordeelt nooit en biedt op momenten dat je het nodig hebt gegarandeerd gezelschap. Dat klinkt aantrekkelijk voor iemand die worstelt met afwijzingsgevoeligheid: een bot wijst je niet af, dus het risico van een klap voor je zelfbeeld verdwijnt volledig. Precies dat maakt het ook lastig, want het risico dat bij daten hoort is meestal ook wat het waardevol maakt. Daarnaast spelen de datingapps zelf een rol. Hinge breidde dit jaar zijn AI-functies uit en oprichter Justin McLeod werkt aan een los AI-datingplatform genaamd Overtone, terwijl Tinder in zijn eigen jaarrapport voorspelt dat "clear-coding" en emotionele openheid de norm worden. De grens tussen een datingapp en een AI-vriend wordt door de apps zelf steeds verder vervaagd.
De cijfers zijn groter dan je zou denken
Dit is geen kleine niche meer. Volgens het Amerikaanse Norton Artificial Intimacy Report van 2026 zegt 77% van de online daters een date met een AI-chatbot te overwegen, en denkt 59% dat verliefd worden op een bot mogelijk is. Onderzoek van het Institute for Family Studies laat zien dat 15% van jonge stellen die al daten, verloofd of getrouwd zijn, regelmatig praat met een AI-partner die een serieuze relatie nabootst, en dat nog eens 20 tot 30% er wel eens mee heeft geëxperimenteerd. Sensor Tower berekende dat gebruikers wereldwijd in 2026 al bijna 705 miljoen uur doorbrachten op AI-companion-apps, tegenover 280 miljoen uur op traditionele datingapps. Ook in Nederland groeit het onderzoek naar deze band: hoogleraar Marjolijn Antheunis van Tilburg University bestudeert samen met collega's hoe mensen zich hechten aan chatbots, en constateert dat het gebruik ervan niet per definitie fout hoeft te zijn, mits je scherp blijft op wat het wel en niet vervangt.
Wat relatiepsychologen er zorgelijk aan vinden
Het probleem zit niet in het praten met een bot op zich, maar in wat een bot structureel mist: wrijving. Een chatbot is altijd bevestigend, gaat nooit in discussie en past zich naadloos aan jouw stemming aan. Dat voelt fijn, maar het bouwt geen verwachtingen op die kloppen met hoe een mens zich gedraagt. Wie te lang in die comfortabele bubbel blijft hangen, loopt het risico dat gewone menselijke onzekerheid, zoals een date die laat reageert of een grap die niet landt, ineens onverdraaglijk voelt. Net als bij overthinking tijdens het daten geldt hier dat je brein situaties kan opblazen tot een probleem dat er in werkelijkheid niet is, alleen dan omdat je gewend bent geraakt aan een gesprekspartner die nooit tegenspreekt. De American Psychological Association wijst er bovendien op dat een deel van de gebruikers de constante bevestiging van een chatbot gaat verkiezen boven de wrijving die nu eenmaal bij een echte relatie hoort, wat op termijn juist verder van intimiteit met een mens af kan brengen in plaats van er dichterbij.
Zo gebruik je een chatbot zonder jezelf te saboteren
Een AI-chatbot gebruiken om alvast te oefenen met openheid hoeft geen probleem te zijn, zolang je het als opwarmertje behandelt en niet als eindstation. Zet er zelf een grens aan: gebruik de bot een paar weken om te wennen aan het formuleren van wat je voelt, en plan daarna bewust een echte date. Merk je dat je liever met de app praat dan met een match die net heeft teruggeschreven, dan is dat het signaal om een stap terug te doen. Houd ook in de gaten hoeveel tijd je er dagelijks aan besteedt: glijdt een half uur oefenen langzaam door naar een avondritueel waar je niet meer buiten kan, dan is de bot geen training meer maar een vervanging geworden. Het doel van oefenen is namelijk dat je uiteindelijk het veld op gaat, niet dat je op de bank blijft zitten omdat daar niets mis kan gaan.